Çaji Jeshil, Katekinat dhe Humbja e Yndyrës: Çfarë Thotë Vërtet Shkenca

Prej vitesh, çaji jeshil është promovuar si një “djegës natyral yndyre”. Në reklama dhe rrjete sociale shpesh paraqitet sikur mund të shkaktojë humbje të shpejtë peshe pa përpjekje.

Pyetja reale është: a ka prova shkencore për këtë, apo është thjesht marketing?

Një meta-analizë e fundit, që përfshiu shumë studime klinike tek njerëzit, arrin në një përfundim të qartë:

ekstrakti i çajit jeshil, veçanërisht përbërësit e tij kryesorë të quajtur katekinë, mund të rrisë oksidimin e yndyrës dhe të shkaktojë humbje të vogël, por reale peshe.

Pra, po — ka efekt. Por jo ashtu siç e imagjinojnë shumica e njerëzve.

Çfarë janë katekinat?

Katekinat janë një grup polifenolësh që gjenden në çajin jeshil. Më e studiuara prej tyre është EGCG (epigallocatechin gallate).

Ato kanë disa efekte biologjike:

• ndikojnë në metabolizmin e yndyrës

• mund të rrisin termogjenezën (prodhimin e nxehtësisë në trup)

• ndikojnë në mënyrën se si trupi përdor energjinë

Këto mekanizma janë arsyeja pse çaji jeshil është marrë seriozisht në kërkimet për peshën trupore.

Çfarë tregoi meta-analiza?

Meta-analiza, që bashkoi rezultatet e shumë studimeve, gjeti se:

• njerëzit që përdornin ekstrakt çaji jeshil humbnin mesatarisht më shumë yndyrë sesa grupet e kontrollit

• efekti nuk ishte dramatik, por ishte i qëndrueshëm dhe statistikisht i rëndësishëm

• përmirësimi lidhej kryesisht me rritjen e djegies së yndyrës, jo me uljen e oreksit

Me fjalë të thjeshta:

çaji jeshil nuk të “shkrin” kilet, por mund ta bëjë trupin të djegë pak më shumë yndyrë në sfond.

Pse funksionon më mirë me kafeinë?

Një nga gjetjet më interesante ishte se katekinat janë më efektive kur kombinohen me kafeinë.

Arsyeja është biologjike:

• kafeina aktivizon sistemin nervor simpatik

• kjo rrit mobilizimin e yndyrës nga depozitat

• katekinat ndihmojnë që kjo yndyrë e liruar të përdoret si energji

Pra, kombinimi i çajit jeshil me pak kafeinë krijon një efekt sinergjik:

më shumë yndyrë lirohet dhe më shumë prej saj digjet.

Kjo është arsyeja pse shumë suplemente për humbje peshe përmbajnë të dyja.

Çfarë do të thotë “efekt i vogël por real”?

Kjo është pika më e rëndësishme për t’u kuptuar.

Meta-analiza nuk tregoi se çaji jeshil shkakton humbje masive peshe.

Ajo tregoi një efekt modest, por të qëndrueshëm.

Në praktikë, kjo do të thotë:

• nuk do të zëvendësojë dietën

• nuk do të zëvendësojë aktivitetin fizik

• nuk do të funksionojë nëse ushqimi yt është i dobët

Por, nëse ke një dietë të mirë dhe je aktiv, çaji jeshil mund të jetë një shtesë e vogël ndihmëse, jo zgjidhja kryesore.

A duhet ta përdorësh për humbje peshe?

Po, por me pritshmëri realiste.

Nëse e sheh si një mjet të vetëm për dobësim, do të zhgënjehesh.

Nëse e sheh si një mbështetje të vogël brenda një strategjie më të madhe (ushqim më i mirë, më shumë lëvizje, gjumë i mirë), atëherë ka kuptim.

Forma më praktike është:

• çaj jeshil i rregullt gjatë ditës

• ose ekstrakt i standardizuar me përmbajtje të njohur katekinash

Por gjithmonë si plotësues, jo si bazë.